Dinsdag 15 augustus 2006 - Eigenaars van koi karpers houden de laatste weken angstvallig hun vijver in de gaten. Onder de kois heerst de dodelijke ziekte herpes. „Vreselijk“, zeggen kenners: „Heeft één van je vissen het, dan bezwijkt al snel tachtig tot honderd procent.“
Een koikarperhouder uit de buurt van Roosendaal weet er alles van. Een paar weken geleden werden zijn kostbare vissen plotseling ziek. „Ze hingen lusteloos in een hoek van de vijver. Zonder fut, zonder eetlust. Binnen drie dagen waren ze dood.“ Herpes, denkt hij zelf: „Dat heerst de laatste tijd.“
Hou op, schei uit, weet koikarperexpert en visarts Rob Heijmans uit Herwijnen. „Herpes? Elke zomer steekt de ziekte de kop op. Maar, waar ik gewoonlijk tussen de één tot twee maal per dag een melding binnen krijg, word ik de laatste weken drie keer daags gebeld. Een verdubbeling.“
Helemaal verrassend vindt hij dat overigens niet. De ziekte manifesteert zich met name in warme zomers. „Het virus gedijt het beste bij een watertemperatuur van tussen de 22 en 28 graden“, vertelt hij. „Met name bij 28 graden vermenigvuldigt het zich in razend tempo.“ En het was warm, deze zomer. In juli steeg de temperatuur van het water snel. En dan? „Dan steken de vissen elkaar in rap tempo aan. Als houder kun je er dan op rekenen dat tussen de tachtig tot honderd procent van je koikarpers sterft.“ De vissen die het wel overleven, kunnen het virus de rest van hun leven bij zich dragen. Gevaarlijk, want zo blijven zij de ziekte over kunnen brengen.
Het beste is het daarom om vijvers te ruimen als de ziekte is uitgebroken, weet Heijmans. Een behoorlijke financiële strop voor professionele koikarperkwekers, weet hij. Want koikarpers kunnen veel waard zijn, zelfs enkele duizenden euro’s per stuk kosten. „Een ruiming betekent voor professionals een economische ramp.“ Maar ook een emotionele: „Houders en kwekers hebben er vaak jaren over gedaan om hun vissenbestand op te bouwen. Ze zijn er vaak erg aan gehecht.“
Geen wonder dat heel wat koikarpereigenaars twijfelen over hun deelname komend weekend aan de Holland Koi Show en Nederlandse Koi Dagen in het Limburgse Arcen. „Ik wil niet het risico lopen dat mijn karpers besmet raken“, zegt bijvoorbeeld kweker Jos van Dijk uit Bosschenhoofd. „Ik neem geen vissen mee naar Arcen. En ik denk niet dat ik de enige ben. Ik vrees dat er weinig karpers te zien zullen zijn.“
Een overtrokken reactie, vindt Toën Feyen, voorzitter van de Nishikigoi Vereniging Nederland, de organisator van de Koi Dagen. Want er zijn uiteraard allerlei maatregelen getroffen die besmetting moeten voorkomen. Herpes wordt overgebracht van vis op vis. Dus zijn op de tentoonstelling de bakken met karpers verder van elkaar af geschoven. Zijn er onder meer spatschermen tussen geplaatst, is er ontsmetting en een waarschuwingsbord. „De kans op overdracht is uiterst minimaal“, meent Feyen. „En gelukkig weten heel wat deelnemers dat. Weliswaar zijn er afzeggers, maar er zijn ook koihouders die juist hebben beloofd extra vissen mee te nemen.“
Ook visarts Heijmans meent dat het veilig is om de show te bezoeken. Wel raadt hij aan er maar liever geen karpers te kopen. Je weet immers maar nooit wat voor vis je in de kuip hebt. En van het verhaal dat alleen karpers elkaar kunnen besmetten, is hij ook al niet overtuigd. „Ik heb de laatste tijd uitbraken gezien bij houders die al jaren geen vreemde kois hadden gekocht. Ik heb langzamerhand het vermoeden dat herpes ook door kikkers en vogels kan worden verspreid.“
Hij, maar ook de meeste kwekers, denken echter dat de grootse ellende moet worden gezocht bij de jongens die Feyen omschrijft als de ‘marktplaatshandelaars’. „Cowboys“, noemt Maykel de Jong van De Jong’s Vijvercentrum uit Rijen ze. „Malafide handelaars die hun karpers goedkoop importeren uit bijvoorbeeld Thailand, ze vervolgens niet in quarantaine zetten, maar ze gelijk doorverkopen“, beschrijft Walther Fens uit Lage Zwaluwe. „Ze gaan voor de winst, zien dat er de laatste jaren een enorme vraag is naar kois, lezen in de media dat de karpers veel geld waard kunnen zijn en denken makkelijk rijk te kunnen worden.“ Ze houden zich niet aan regels die moeten voorkomen dat de vissen ziekten overbrengen.
En dat terwijl quarantaine van absoluut groot belang is, weet Van Dijk. Van Dijk, die in zijn bedrijf honderdduizenden koi’s in alle maten heeft rondzwemmen, kweekt vrijwel al zijn vis zelf, maar importeert heel af en toe nieuw bloed van ver. „Die karpers zet ik minstens een half jaar in warm water apart. Zo kan ik in de gaten houden of ze ziek zijn, voorkomen dat ze andere vissen aansteken en bovendien haalt de hitte de ziekte eruit.“
Dat klopt, bevestigt Heijmans en verwijst naar een Israëlische methode om koikarpers immuun te maken voor herpes. „Als je de vissen in bakken water met een temperatuur van boven de 32 graden zet, verdwijnt het virus. In Israël zetten ze de vissen drie weken apart, plaatsen ze dan terug naar water met een lage temperatuur, zodat, mocht het virus het hebben overleefd, het zich alsnog manifesteert. Waarna de karpers opnieuw drie weken in 32 graden worden gezet. Het blijkt dat het virus dan voorgoed verdwijnt. De karper lijkt na deze werkwijze zelfs geen drager meer te zijn. Bij steekproeven na ongeveer een half jaar werd het virus niet meer aangetroffen.“
Koikarpers
In Nederland zijn volgens schatting van visarts Rob Heijmans tussen de vijf- en zeshonderdduizend vijvers met koikarpers.
Bij de Nishikigoi Vereniging Nederland zijn 4500 leden aangesloten.
De populariteit van koikarpers is met name de laatste drie jaar enorm toegenomen. Liefhebbers vinden vooral de kleur en tekening van koi karpers mooi. Die is bij geen twee karpers hetzelfde. Ook het gegeven dat de kois uit de hand kunnen eten en aaibaar zijn, maakt de vis geliefd.
Bron
Door Edine Wijnands
DEVENTER - De Ghostkoi (Spookkarper) die vader en zoon Wesselink uit de Zandwetering hebben gehengeld, heeft eigenlijk nog geluk gehad.
